Kruszwica

Kruszwica, Stołeczne przygody

Zakończenie

Nadszedł czas, by zamknąć wreszcie serię rozważań na temat stołecznej przeszłości Kruszwicy. Czy wreszcie uda nam się odpowiedzieć na pytanie Czy Kruszwica to stolica? Pytanie jest jasne i proste, ale odpowiedź — mimo tych wszystkich wpisów, rozważań i analiz, jasna i prosta nie będzie. To w końcu historia, nie matematyka. Państwo pierwszych Piastów jest bardzo […]

Kruszwica, Stołeczne przygody

Zbuntowana stolica

To nieprawdopodobne wręcz, jakim cudem Kruszwicę ominęły wszystkie nieszczęścia burzliwych lat 30. XI wieku. Niestety czas spokoju i szczęścia nie trwał długo i wkrótce nad miastem zaczęły zbierać się ciemne chmury. Szczęśliwa wyspa Burzliwe wydarzenia, jakie doświadczyła monarchia piastowska w latach 30. i 40. niesłychanym zbiegiem okoliczności ominęły Kruszwicę. Archeolodzy, którzy badali gród, nie odkryli […]

Kruszwica, Stołeczne przygody

Rozkwit

W poprzedniej części naszego cyklu o stołecznych perypetiach Kruszwicy skupiliśmy się na źródłach archeologicznych dotyczących miasta. Dziś sięgniemy do źródeł pisanych. Czy w świetle dokumentów i kronik okaże się, że Kruszwica mogła nosić zaszczytne miano stolicy? I co z tym wszystkim ma wspólnego reakcja pogańska? Jajko czy kura? Niestety nasze poszukiwania musimy zacząć od kubła […]

Kruszwica, Stołeczne przygody

Narodziny

W pierwszym wpisie z cyklu stołecznych przygód Kruszwicy sięgnęliśmy do „Geografa Bawarskiego”, najstarszego przekazu źródłowego kojarzonego z domniemanym plemieniem Goplan. W drugiej części urobiliśmy grunt pod dalsze rozważania. Omówiliśmy pokrótce „Kronikę polską” Galla Anonima — najważniejsze źródło dotyczącego monarchii pierwszych Piastów. Chwilę poświęciliśmy na przybliżenie terminu „sedes regni principales” — głównych stolic królestwa. Dziś poznamy […]

Kruszwica, Stołeczne przygody

Zanim ruszymy dalej

W pierwszej części rozważań na temat stołeczności Kruszwicy zajęliśmy się wyobrażeniami na temat początków państwa polskiego na podstawie lektury „Geografa Bawarskiego”. Dziś na warsztacie pojawi się Gall Anonim i jego wielkie dzieło. Do jakich wniosków udało się dojść? Jeśli chodzi o Kruszwicę — niespecjalnych. „Geograf Bawarski” okazał się źródłem tyleż nobliwym, co bałamutnym. Pojawiające się […]

Kruszwica, Stołeczne przygody

Stolica

Kruszwica reklamuje się hasłem „Legendarna stolica Polski”. Legendarna to trochę zmyślona, lipna. A gdyby okazało się, że owszem była stolicą i to całkiem prawdziwą? To pierwszy z wpisów poświęconych stołecznej roli miasta, w której pobłądzimy trochę w odmętach dziejów. Czy Kruszwica to stolica? Zapraszam do lektury. Poszukiwani Glopeani Pierwsza wzmianka o rzekomej nadgoplańskiej organizacji sięga […]

Kruszwica

Przedwczesne milenium

Rok 2016 wielu osobom kojarzyć się będzie z 1050. obchodami rocznicy chrztu Polski. Warto przy tej okazji przypomnieć, że w Kruszwicy już w roku 1860 planowano przygotować ogólnonarodową uroczystość upamiętniającą powstania państwa polskiego. Piastowski ul pszczelny Inicjatorem uroczystych obchodów milenijnych był ziemianin, właściciel Padniewa, Stanisław Kostka Rożański (1832–1894). Rzutki działacz polityczny, społecznik a później poseł do […]

Kruszwica

Wojna na pomniki

Zwykło się mawiać, że pomniki to niemi świadkowie historii. Dobre sobie! Pomnik, ta zdawałoby się najnudniejsza rzecz na świecie, często staje się przyczyną, sprawcą, ale i ofiarą wielkich przemian. Jeśli budują, albo burzą gdzieś pomnik wiedz, że coś się dzieje. Pomników nie buduje się ot, tak! 20 listopada 1894 r. korespondent Dziennika Kujawskiego napisał: (N.) […]

Kruszwica

Restauracja w Kolegiacie

Niełatwo znaleźć kolorowe zdjęcie przedwojennej Kruszwicy. Jeszcze trudniej odszukać barwny widok Kolegiaty. Ale czasami szczęście się uśmiecha i proszę — Kolegiata jak malowana. Bazylika kolegiacka św. Piotra i Pawła to najstarszy zachowany kościół kruszwicki. Bez przesady można powiedzieć, że to ikona polskiej architektury romańskiej. Zdjęcia i rysunki przedstawiające monumentalną bryłę kościoła oraz charakterystyczne absydy opublikowano […]

Kruszwica

Dokument lokacyjny Kruszwicy

Od jakiej chwili liczyć powstanie miasta? Czy od czasu przybycia pierwszych osadników? A może od momentu pojawienia się nazwy po raz pierwszy na kartach historii? W przypadku Kruszwicy odpowiedź nie jest prosta. Jeśli przyjmiemy kryterium osadnicze, z pewnością jest to jedno z najstarszych miast w Polsce. Niestety dokumenty dotyczące miasta są bardzo późne. Pierwszy dokument […]